Jij hebt invloed op een duurzame toekomst!

Draag bij aan onderzoek naar duurzaamheid

Wat betekent de opwarming van de aarde voor de vissen in het water? Wat doet onze consumptiedrang in december voor het plastic in de oceaan? Hoe helpt big data bij een beter milieu? Onze collega's van de Radboud Universiteit onderzoeken dit soort concrete duurzaamheidsvragen. Jij kunt bijdragen aan onderzoek naar duurzaamheid om zo klimaatverandering topprioriteit te maken.

Doneer aan onderzoek

Steun onder andere onderzoeken van Aafke Schipper en Mark Huijbregts. Of steun het onderzoek van Ad Ragas, universitair hoofddocent Environmental Science, hij vertelt je hier graag meer over de impact van medicijnresten op dieren en de natuur.   

Geen medicijnenresten meer in het milieu

Ad Ragas, universitair hoofddocent Environmental Science, wil weten hoeveel gifstoffen door ons medicijngebruik, via het rioolwater, in het oppervlaktewater terechtkomen. Maar ook waar en wanneer piekconcentraties optreden. Met zo’n voorspelling kun je namelijk gericht in actie komen en dat voorkomt aantasting van planten- en diersoorten.

“Ons voorspellende model moet de schade vóór zijn.” Ad Ragas heeft maar één zin nodig om de urgentie van zijn onderzoek duidelijk te maken. Het team van Ragas brengt onderzoeksresultaten bij elkaar van laboratoria die wereldwijd het effect van medicijnresten op het milieu getest hebben. Die data brengt Ragas onder in modellen die een voorspellende waarde hebben: wanneer kun je nog spreken van veilige concentraties? Ook datasets van de verzekeraars waaruit blijkt hoeveel medicijnen er worden voorgeschreven, vinden hun weg naar het model. Het zijn voorspellingen, benadrukt Ragas. “In de praktijk zijn er ook allerlei andere stressoren die het leven van waterdieren beïnvloeden: plastic, langsvarende boten, temperatuurschommelingen. Maar met onze modellen kun je een goede inschatting maken van het effect van medicijnresten op bijvoorbeeld vissen, algen en waterplanten.”

Vissennieren lijden onder medicijnresten
Het team van Ragas selecteerde voor het onderzoek 25 medicijnen en werkzame stoffen die vaak in het oppervlaktewater terecht blijken te komen. Een daarvan is diclofenac, een ontstekingsremmer die veel wordt geslikt en waarvan bekend is dat de werkzame stoffen moeilijk afbreken wanneer ze eenmaal in het rioolwater zitten. Uit laboratoriumonderzoek blijkt dat de stoffen effect hebben op de nieren van vissen. Het rekenmodel van Ragas laat zien of, waar en wanneer de concentraties in Nederlandse wateren dit schadelijke niveau bereiken. Met sponsjes op verschillende plekken in het riool wordt vervolgens gecontroleerd of de voorspellingen kloppen. “Zo proberen we grip te krijgen op de vraag hoeveel er in het milieu terechtkomt en waar het vandaan komt.”

Gericht ingrijpen
Juist dat laatste, de exacte herkomst, heeft grote meerwaarde, want die kennis maakt het mogelijk om heel gericht in te grijpen. Er is geld vrijgemaakt om een Europabreed systeem voor risicobeoordeling van medicijnresten in oppervlaktewater op te zetten. Heel mooi, vindt Ragas. “Maar we moeten dat ook op regionaal en zelfs lokaal niveau doen, dat is veel relevanter.” Als voorbeeld noemt hij de contrastvloeistof die patiënten in het ziekenhuis in grote hoeveelheden krijgen toegediend wanneer er intern onderzoek nodig is. De stof is niet toxisch, maar breekt wel moeilijk af en het is niet bekend wat het doet met flora en fauna als de werkzame stoffen zich ophopen in oppervlaktewater. “Gouden regel”, aldus Ragas: “Als je maar genoeg van iets in het milieu gooit dat er niet thuishoort, gaat er altijd wel iets disfunctioneren.” Hij zoekt nu samen met het Radboudumc uit hoe ze kunnen voorkomen dat de vloeistof in het milieu eindigt.

Pieken tijdens de Vierdaagse
Pieklozingen hebben de speciale interesse van Ragas, daarom kijkt hij met een schuin oog naar de Vierdaagse. Van de 40.000 lopers slikken er heel wat ontstekingsremmers en pijnstillers. Om nog maar te zwijgen van de 1 miljoen bezoekers van de Vierdaagsefeesten die vermoedelijk ook wel het een en ander innemen en daarna naar de Dixi lopen. “We vermoeden dat dit de nodige invloed heeft op de concentraties in het riool- en oppervlaktewater”, aldus Ragas. “Als dat zo blijkt te zijn, kun je gericht en lokaal advies uitbrengen, bijvoorbeeld om de Dixi’s niet direct te laten afwateren op het riool. Door te voorspellen waar het fout kan gaan, kun je problemen vóór zijn.”

Problemen nemen toe
“We worden steeds ouder en gebruiken steeds meer pillen. In ontwikkelingslanden, waar de welvaart toeneemt, gaat die enorme toename ook komen en daar zijn vaak geen zuiveringsfaciliteiten. Als onderzoeker blijf ik hameren op het belang van goede instrumenten waarmee we schadelijke effecten kunnen voorspellen vóórdat ze optreden, zodat we gericht maatregelen kunnen nemen. Elke cent die we daarvoor kunnen krijgen scheelt milieuschade.”

Doneer

Wil je liever direct doneren? Dat kan. Doneer op IBAN NL84 ABNA 0248 6906 55 ten name van 'Stichting Radboud Fonds' onder vermelding van '307516 duurzaamheid'.

Wil je graag met ons overleggen over een substantiele bijdrage? Bijvoorbeeld via het bedrijf waar je werkt? Wil je je kerstbonus doneren of ben je geïnteresseerd in belastingvoordelen van je donatie? Neem dan contact op met Marjolein Rauws via marjolein.rauws@ru.nl 

Alvast hartelijk dank voor je bijdrage!

 

Bekijk alle
€ 10 19-01-2022 | 11:03
€ 25 18-01-2022 | 10:44 Heel belangrijk voor het milieu (zeker in alle landen waar nog veel meer medicijnen worden gebruikt dan in Nederland), hopelijk ook een steun voor acties om dat onnodig gebruik terug te dringen.
€ 15 15-01-2022 | 20:35
€ 15 15-01-2022 | 18:13 Ik doneer elk jaar wel voor een project en jullie ken ik nog van het hardlopen in de pauze van vroeger. En niet onbelangrijk, het project zelf is interessant.
€ 10 14-01-2022 | 09:59